1. Home
  2. Onderzoek
  3. Gezonde leefomgeving

Onderzoeks- groep Gezonde leefomgeving

De onderzoeksgroep Gezonde leefomgeving van HAS green academy heeft de ambitie om met praktijkonderzoek een belangrijke bijdrage te leveren aan de volgende missie: samen met partners en studenten een biodivers, klimaatadaptief en gewaardeerd landelijk en stedelijk gebied realiseren met een gezond ecosysteem waar op een duurzame manier gebruik van wordt gemaakt.

Gezonde_leefomgeving

Zowel het landelijk als stedelijk gebied staat aan de vooravond van grote veranderingen: de natuur en waterkwaliteit staan onder druk en het klimaat verandert. De biodiversiteit moet worden hersteld, de vergroening van steden opgeschaald en er moet een balans worden bereikt tussen wat de natuur kan dragen en wat we als samenleving van haar vragen. Ook de draagkracht van het water- en bodemsysteem wordt op veel plekken overschreden. Deze urgente opgaven hebben een weerslag op de fysieke ruimte, de regionale en lokale economie en de sociale cohesie van het landelijk en stedelijk gebied.

 

Over de onderzoeksgroep

Doelen

1. We hebben de brug geslagen tussen fundamenteel onderzoek, de praktijk en het onderwijs. We worden gezien als gewaardeerd adviseur en/of kennispartner, in het bijzonder op de thema’s:

• Stedelijke vergroening
• Biodiversiteit
• Klimaatadaptatie en -mitigatie
• Robuust water- en bodemsysteem
• Natuurinclusieve landbouw

2. We hebben verschillende toekomstbeelden voor een gezonde leefomgeving onderzocht, waarin het landgebruik netto positief is voor alle aspecten van duurzaamheid, waarin gemeenschappen en ecosystemen floreren én zich goed (kunnen) herstellen en aanpassen aan de veranderingen die op hen afkomen.

3. We geven mede vorm aan regionale transities om te komen tot duurzame, integrale oplossingen waarbij er een balans is tussen mens, natuur en economie. We doen dit door het organiseren van samenwerking, kennisontwikkeling, kennisdeling en het verbinden van perspectieven.

4. We hebben een internationaal netwerk met kennis- en maatschappelijke partners opgebouwd waarbij we met elkaar leren en onderzoek doen op het gebied van stedelijke vergroening, biodiversiteit, klimaatadaptatie en -mitigatie, een robuust water- en bodemsysteem en natuurinclusieve landbouw in verschillende regionale en internationale contexten.

5. We hebben de uitkomsten en nieuwe inzichten geïntegreerd in opleidingen en cursusaanbod.

Onderzoekslijnen

Voor deze onderzoeksgroep hebben we drie onderzoekslijnen vastgesteld waarbinnen gericht en intensief onderzoek gedaan wordt:

  • Toekomstverkenning
    Welke toekomstbeelden zijn er voor een biodivers, klimaatadaptief en gewaardeerd landelijk en stedelijk gebied? Denk aan het inzetten van verbeeldingskracht, het verbinden van verschillende perspectieven en het benoemen van cruciale principes die de transitie naar een gezonde leefomgeving kunnen versnellen.

  • Realisatie
    Wat is er nodig om deze toekomstbeelden succesvol te realiseren in de praktijk? Denk aan de ecologische en de landbouwtechnische haalbaarheid, het verdienvermogen, wet- en regelgeving, nieuwe sturingsarrangementen en de sociaal maatschappelijke acceptatie. Dit doen we aan de hand van concrete, regionale vraagstukken in samenwerking met verschillende stakeholders.

  • Monitoring en evaluatie
    Hoe monitoren en evalueren we de impact en effecten van duurzame, integrale oplossingen voor biodiversiteitsherstel, de klimaatrobuustheid van het water- en bodemsysteem, het verdienvermogen en de maatschappij? Denk hierbij aan innovatieve technieken om biodiversiteit, bodem- en waterkwaliteit te monitoren en de inzet van slimme sensoren en artificial intelligence technieken. Hiermee leggen we de link tussen de genomen maatregelen en brengen we daarnaast de impact van nieuwe concepten in beeld.
Betrokken lectoraten
Partnerschappen en maatschappelijke rollen

Kenniscentrum Bodem

Vanuit het lectoraat Levende bodem werkt! wordt een kenniscentrum opgezet waar kennis wordt gebundeld en beschikbaar gesteld aan agrarische ondernemers, bedrijfsadviseurs, loonwerkers en het onderwijs. Het lectoraat zorgt er verder voor dat studenten kennis over goed bodembeheer kunnen opdoen door praktijkonderzoek op demobedrijven.

Gerelateerde opleidingen

Neem contact op

Projecten

  • SoilProS

    Het lectoraat Levende Bodem Werkt! levert vanuit HAS green academy een bijdrage aan het onderzoeksproject SoilProS. Dit project richt zich op het behouden en versterken van de bodembiodiversiteit, terwijl tegelijkertijd wordt gewerkt aan een duurzamere landbouw.

  • SolidTree

    Het project SolidTree is gericht op duurzame laanbomenteelt. Door de negatieve effecten op de waterkwaliteit en het gebruik van bestrijdingsmiddelen staat de laanbomenteelt erg onder druk.

  • BV Limburg

    Bodem Vitalisering Limburg

    Vanuit het lectoraat Levende Bodem Werkt! doet HAS green academy binnen het project Bodem Vitalisering Limburg onderzoek naar de toepassing van vers blad en maaisel als bodemverbeteraar in de akkerbouw in Limburg.

  • Project Klimazo

    KlimAzo! (KLIMaatAdaptieve leefomgeving)

    HAS green academy is vanuit het lectoraat Innovatieve Biomomnitoring partner in het onderzoeksproject. project KlimAzo! (KLIMaatAdaptieve leefomgeving). Dit project richt zich op het in kaart brengen van de risico’s van teken en muggen als gevolg van klimaatverandering en de maatregelen die hiertegen genomen worden.

  • voedselbos

    Eco­systeemdiensten Voedselbossen

    Op HAS green academy onderzoeken studenten en onderzoekers samen met diverse partners de effecten van voedselbossen. Het doel van dit gezamenlijke onderzoek is om de veronderstelde effecten van voedselbossen meetbaar te maken.

  • Groenblauwe Stad

    HAS green academy voert samen met Hogeschool Van Hall Larenstein, Aeres Hogeschool, Hanzehogeschool en Hogeschool Inholland het tweejarige onderzoek Groenblauwe Stad uit. Hiermee dragen we onder andere bij aan het bevorderen van de biodiversiteit en leefbaarheid, evenals het verbeteren van de gezondheid van de bewoners.

  • bodem-plantsysteem

    Regeneratieve Open Teeltsystemen

    In dit project nemen we als HAS green academy regeneratieve landbouwpraktijken onder de loep. Nog maar een handjevol boeren in Nederland pioniert met deze productiewijze waarbij ze natuurlijke hulpbronnen versterken in plaats van uitputten.

  • FABforward

    FABforward

    Het lectoraat Innovatieve Biomonitoring participeert namens HAS green academy in het onderzoeksproject FABforward. Functionele agrobiodiversiteit (FAB) heeft veel potentie als het gaat om het verhogen van de biodiversiteit en het verlagen van het gebruik van bestrijdingsmiddelen in de landbouw. En dit zonder verlies van opbrengst tot gevolg te hebben.

  • Klimaatrobuust landschap

    RESHAPE & NAT

    Nederland moet in 2050 klimaatrobuust ingericht zijn. Wat betekent dat voor het landschap en watersysteem? Welke ontwikkelpaden zijn er? Dit staat centraal in de interdisciplinaire onderzoeksprojecten RESHAPE en NAT waar HAS green academy in participeert.

  • Gezonde plant op een vitale en duurzame bodem

    Collegereeks What about Soil

    In de collegereeks ‘What about Soil?’ van het lectoraat Levende bodem werkt! vindt kennisuitwisseling plaats over de bodem in de breedste zin van het woord.

Afleveringen van Onderzoekspodcast Hart voor Groen over gezonde leefomgeving

#34 – Ruimte maken voor praktijkgericht onderzoek – met Thijs Simons, Maaike Spuij en Ellen Weerman

Deze aflevering staat in het teken van de mogelijkheden die er in Nederland zijn om hogescholen sterker te positioneren als kennisinstelling. Zo krijgt praktijkgericht onderzoek de kans een waardevolle bijdrage te leveren aan grote maatschappelijke opgaves zoals het gezonder en duurzamer maken van onze leefomgeving. Eén van de manieren om daaraan te werken is door onderzoeksprogramma’s te subsidiëren en nauw samen te werken met een veelheid aan partners.  

Aan tafel zitten 2 gasten van Regieorgaan SIA: themacoördinator Thijs Simons en programmamanager Maaike Spuij. Daarnaast schuift ook HAS green academy lector Ellen Weerman aan. Regieorgaan SIA financiert onderzoek en stimuleert samenwerking tussen hogescholen, het bedrijfsleven en publieke instellingen. En het heeft een wat stoffig imago. Maar is dat wel terecht?  

Thijs en Maaike bewijzen in hun gesprek met host Florieke Koers het tegendeel. Ze vertellen met verve over hoe zij werken aan méér ruimte voor praktijkgericht onderzoek in Nederland en hoe zij lectoren zoals Ellen Weerman van HAS green academy helpen onderzoek te doen dat daadwerkelijk impact heeft op de samenleving en de thema’s van nu.  

Meer informatie over onderzoek bij HAS green academy

Meer informatie over Regieorgaaan SIA.

 

#32 – Bodem Vitalisering Limburg – met Lyanne de Haan, Jesse de Vries en Zohralyn Homulle

Deze aflevering staat in het teken van het onderzoeksproject Bodem Vitalisering Limburg. Het lectoraat Levende Bodem Werkt! van HAS green academy verkent hierin of vers blad en maaisel opgehaald door Limburgse gemeentes op een veilige en verantwoorde manier kan worden hergebruikt bodemverbeteraar in de akkerbouw. De kennis die opgedaan wordt, draagt bij aan bewustwording van grondgebruikers rondom bodemvitaliteit. Te gast zijn docentonderzoeker Lyanne de Haan, onderzoeker Zohralyn Homulle en projectmedewerker Jesse de Vries.  

Belangrijke samenwerkingspartners van het project zijn de Provincie Limburg, het Waterschap Limburg en Afval Samenwerking Limburg (ASL). Het project wordt gefinancierd door de Provincie Limburg.  

#30 - AI in het onderwijs - met Harm Bodewes en Koen Verschuren

Deze aflevering staat in het teken van de rol van de razendsnelle opmars van AI ofwel Artificial Intelligence in zowel praktijkgericht onderzoek als onderwijs voor studenten en cursisten. Aan tafel zitten lector Harm Bodewes en AI/ data specialist Koen Verschuren van het lectoraat  Data intelligence voor duurzame transities.  

Ze zijn betrokken bij de ontwikkeling van een AI Roadmap die HAS green academy de weg wijst in de ontelbare mogelijkheden die AI biedt. Ook voeren ze onderzoeksprojecten uit gericht op bijvoorbeeld innovatieve onkruidtechnologie én spijkeren ze medewerkers en studenten bij als het gaat om hun datageletterdheid. 

#28 – HAS Ethische Advies Commissie met Joost Linschooten en Martin Perescis

Enkele jaren terug hebben we bij HAS green academy de HAS Ethische Advies Commissie (HEAC) ingesteld. Deze commissie helpt studenten en medewerkers zich bewuster te zijn van hoe ze ethisch kunnen handelen in zowel onderwijssituaties als onderzoeksprojecten. Dit draagt bij een betere onderzoekskwaliteit én wetenschappelijke integriteit. Maar wat betekent dat precies? Docentonderzoekers Joost Linschooten en Martin Perescis zijn beiden lid van deze commissie en zijn in deze aflevering te gast.

#25 Een carrière in praktijkgericht onderzoek – met Maartje van der Sloot en Jan Meiresonne

We hebben inmiddels al behoorlijk wat lectoren en docentonderzoekers aan de podcasttafel gehad. Allemaal bevlogen experts die op een bepaald moment kozen voor een carrière in onderzoeksland. We zoomen hier graag eens op in.

Wat drijft jonge onderzoekers? Wat maakt onderzoek doen zo leuk? Hoe ervaren ze hun werk tot nu toe? En: hoe zien ze de rest van hun carrière voor zich?

Aan tafel zitten Jan Meiresonne en Maartje van der Sloot, beiden onderzoeker bij HAS green academy.  

#21 Onderzoekscoalitie CoE Groen - met Olivier Bello, Monique de Knegt en Susan Martens

In deze aflevering zoomen we in op het Centre of Expertise Groen, kortweg CoE Groen. Dit is een onderzoekscoalitie bestaande uit: 

  • HAS green academy,
  • Hogeschool Van Hall Larenstein,
  • Aeres Hogeschool en
  • Hogeschool Inholland.

Te gast zijn programmamanager Olivier Bello en business developers Monique de Knegt van HAS green academy en Susan Martens van Hogeschool van Hall Larenstijn. 

De samenwerking richt zich enerzijds op het uitvoeren van praktijkgericht onderzoek en anderzijds op de organisatie van het proces dat dergelijke onderzoeksprojecten doorlopen. 

Met het CoE Groen bundelen de 4 Nederlandse groene hogescholen hun krachten om de bijdrage die zij elk leveren aan het oplossen van grote maatschappelijke vraagstukken in de sectoren agro, food en leefomgeving te vergroten. En dit doen zij natuurlijk samen met studenten, docenten en partners uit het werkveld en van de overheid.

#18 Biodiversiteit & monitoring - met Margje Voeten, Bruce Schoelitsz en Paulo van Breugel

In deze aflevering zoomen we in op het thema biodiversiteit. Te gast zijn lector Margje Voeten en docentonderzoekers Bruce Schoelitsz en Paulo van Breugel van het lectoraat Innovatieve Biomonitoring.

We gaan het hebben over hoe zij via onderzoeksprojecten biodiversiteit in beeld brengen en over de tijd monitoren met behulp van innovatieve technieken, datascience en citizen science. Op deze manier draagt het lectoraat bij aan het behoud en de bescherming van biodiversiteit. En dat is nodig in een tijd waarin de biodiversiteit rap afneemt. Ze werken daarbij nauw samen met Naturalis.

#17 Klimaat & waterkwaliteit - met Ellen Weerman, Leon van Kouwen en Niels Wehrens

De week nadat deze podcastaflevering uitkomt is het Nationale Klimaatweek (11 t/m 17 november). Een week waarin activiteiten voor een beter klimaat centraal staan. Lector Ellen Weerman en docentonderzoeker Leon van Kouwen komen in deze aflevering samen met alumnus Niels Wehrens vertellen over de rol van klimaatverandering op de waterkwaliteit en de gevolgen daarvan voor insecten, bijvoorbeeld eendagsvliegen.  

#11 Verdienvermogen creëren met de gebiedsaanpak - met Aafke Schaap en Luc van Veghel

Dit is de 3e aflevering in onze serie over het thema verdienmodellen en verdienvermogen. Uiteindelijk moeten alle boeren mee als het gaat om de transitie van de sector. Eén van de manieren voor agrarisch ondernemers om voldoende verdienvermogen te creëren is de gebiedsaanpak. Ze nemen dan maatregelen die zorgen voor een gunstige situatie in een specifiek gebied, bijvoorbeeld door aan natuurbeheer te doen.  

Te gast zijn docentonderzoekers Aafke Schaap van het lectoraat Verdienvermogen voor natuurinclusieve landbouw en Luc van Veghel van lectoraatgroep Future Food Systems. 

#10 Voedselbossen – met Marente Lokin en Nicolaas Geijer

Dit is de 2e aflevering in onze serie over het thema verdienmodellen en verdienvermogen. We hebben het over pionieren met nieuwe vormen van landbouw, zoals voedselbossen. Een goed verdienvermogen creëren is dan best een uitdaging. Welke verdienstrategieën passen voedselbosbouwers toe? En hoe lukt het, ondanks ons huidige landbouw- en voedselsysteem, toch een goede boterham te verdienen?

Te gast zijn docentonderzoeker Marente Lokin van het lectoraat Verdienvermogen voor natuurinclusieve landbouw en agrarisch ondernemer Nicolaas Geijer van de Stichting Voedselbosbouw Nederland.

#9 Het belang van voldoende verdienvermogen – met PJ Beers en Daan Groot

Deze aflevering is de eerste van een serie over het thema verdienmodellen en verdienvermogen. Er zijn veel boeren die aan de slag willen met nieuwe of andere vormen van landbouw. Verdienvermogen creëren is daarbij noodzakelijk. Waarom eigenlijk? Wat kan er al? En: wat is er nog nodig?  

Te gast zijn lectoren Daan Groot van het lectoraat Verdienvermogen voor natuurinclusieve landbouw en PJ Beers van de lectoraatgroep Future Food Systems. Presentator Florieke Koers praat met hen onder meer over het onderzoeksproject Kennis voor Verdienvermogen én het symposium Verdienvermogen voor kringlooplandbouw. 

#7 Klimaatrobuuste landschappen – met Ellen Weerman en Fabian Ercan

Deze aflevering gaat over het landschap. We hebben het over maatregelen die worden genomen om het landschap klimaatrobuust in te richten. Vaak kennen we de impact daarvan niet. Maar hoe meet je dat? En wat is een klimaatrobuust landschap eigenlijk? 

Te gast zijn lector Ellen Weerman en docentonderzoeker Fabian Ercan van het lectoraat Klimaatrobuuste landschappen van HAS green academy. Zij richten zich op meten is weten en zien is geloven.  

Aan bod komen verschillende onderzoeksprojecten, denk aan Klimaatrobuuste Maatregelen voor de landbouw, NWO-RESHAPE & NAT en NWO-WUNDER.

#6 De bodem als basis - met Judith van de Mortel en Willem Jan van de Kamp

In deze aflevering hebben we het over de bodem als uitgangspunt voor regeneratieve landbouw. Waarom is een gezonde bodem zo belangrijk en hoe kunnen we deze zo duurzaam mogelijk beheren?

Te gast zijn Judith van de Mortel en Willem Jan van de Kamp van HAS green academy. Judith is lector van het lectoraat Levende bodem werkt! Willem Jan van de Kamp is docentonderzoeker bij de HAS en tevens practor Duurzaam bodembeheer bij de groene mbo-instelling Yuverta Boxtel.

Aan bod komt onder meer het onderzoeksproject ‘Regeneratieve Open Teeltsystemen’, maar ook de onmisbare samenwerking tussen het hbo en mbo én de bedrijfsopleiding Bodemcoach voor agarisch adviseurs en de Opleiding en accreditatie van bodemadviseurs (samenwerking met Aeres Hogeschool).

Nieuws over onderzoek

  • HAS Expo 2026 is live

    pubDate
    13-07-2026

    Beroepsopdracht komt tot leven in vernieuwde projectposters. Dit jaar heeft de expo een vernieuwde opzet met meer inzicht in de opdracht, de aanpak, de onderzoeksgegevens en de resultaten die studenten hebben behaald. Zo komt de impact van het werk nog beter tot leven!

  • Podcast Hart voor Groen: Thijs Simons en Maaike Spuij van Regieorgaan SIA samen met lector Ellen Weerman

    pubDate
    05-06-2026

    Aflevering 34 staat in het teken van de mogelijkheden die er in Nederland zijn om hogescholen sterker te positioneren als kennisinstelling. Zo krijgt praktijkgericht onderzoek de kans een waardevolle bijdrage te leveren aan grote maatschappelijke opgaves zoals het gezonder en duurzamer maken van onze leefomgeving. Eén van de manieren om daaraan te werken is door onderzoeksprogramma’s te subsidiëren en nauw samen te werken met een veelheid aan partners

  • Frank de Feijter

    Frank de Feijter benoemd tot associate lector Klimaatrobuuste stad

    pubDate
    22-04-2026

    Frank de Feijter is per 1 april in dienst getreden bij de HAS green academy als associate lector Klimaatrobuuste stad. Hij gaat aan de slag met het doorontwikkelen van praktijkgericht onderzoek gericht op klimaatrobuustheid en kwaliteit van leven in de stad. Hij doet dit onder de vlag van het lectoraat Klimaatrobuuste Landschappen en geeft binnen het lectoraatsteam zichtbaar zwaarte aan de stad als onderdeel van een gezonde leefomgeving.

  • Podcast Hart voor Groen: onderzoekers over bodemvitaliteit

    pubDate
    27-03-2026

    Aflevering 32 van de Hart voor Groen Onderzoekspodcast staat in het teken van het onderzoeksproject Bodem Vitalisering Limburg. Het lectoraat Levende Bodem Werkt! van HAS green academy verkent hierin of vers blad en maaisel opgehaald door Limburgse gemeentes op een veilige en verantwoorde manier kan worden hergebruikt bodemverbeteraar in de akkerbouw.

  • eendagsvlieg_bruintiphaft

    Herintroductie van insecten in Brabantse beken

    pubDate
    23-03-2026

    In verschillende Brabantse beken zijn recent insecten teruggeplaatst om de biodiversiteit in deze wateren te versterken. De herintroductie vormt een nieuwe stap in het herstel van de beekecosystemen, waar de afgelopen jaren hard aan is gewerkt door diverse natuur- en waterpartners. Ook HAS green academy is betrokken bij dit traject.

  • Project Klimazo

    Hogescholen brengen risico’s plaagdieren als gevolg van klimaatadaptatie in kaart

    pubDate
    10-11-2025

    Nationaal Regieorgaan Praktijkgericht Onderzoek SIA geeft groen licht voor de start van het project KlimAzo! (KLIMaatAdaptieve leefomgeving). Dit onderzoeksproject richt zich op het in kaart brengen van de risico’s van teken en muggen als gevolg van klimaatverandering en de maatregelen die hiertegen genomen worden. HAS green academy is partner in het project.