Ga naar het hoofdmenu Ga naar de inhoud

Docentonderzoeker Gerben Hofstra start met Promotiebeurs voor Leraren promotieonderzoek naar koeiengedrag

  1. HAS Organisatie
  2. Actualiteit
  3. Interviews
  4. Docentonderzoeker Gerben Hofstra start met Promotiebeurs voor Leraren promotieonderzoek naar koeiengedrag

Het komt regelmatig voor dat een docentonderzoeker van HAS Hogeschool de Promotiebeurs voor Leraren van het NWO toegekend krijgt. De beurs stimuleert hen zichzelf verder te ontwikkelen en zich te specialiseren op een specifiek thema. Begin dit jaar werd de beurs al toegekend aan Tom Vingerhoets en begin september hoorde Gerben Hofstra dat hij aan de slag kan met zijn promotieonderzoek gericht op het inzichtelijk maken van sociale interacties tussen melkkoeien.

De Promotiebeurs voor Leraren biedt docenten die willen promoveren ondersteuning bij hun promotieonderzoek en het schrijven van een proefschrift. De onderzoekservaring die ze zo opdoen zorgt er indirect voor dat de kwaliteit van het onderwijs verbetert en de aansluiting tussen universiteiten en andere scholen – niet alleen het hbo maar ook het mbo en vo – versterkt wordt. Daarnaast is het een stimulans voor docenten om zichzelf verder te ontwikkelen als expert op een bepaald gebied.

Specialiseren op één onderwerp

Ook voor Gerben was die laatste een belangrijke reden om een aanvraag in te dienen. “Ik ben breed opgeleid vanuit mijn opleidingen diergeneeskunde en projectmanagement”, vertelt hij. “Ik weet van heel veel een klein beetje. Deze promotie zie ik als een kans om me te kunnen verdiepen en specialiseren op één onderwerp.” Normaal gesproken zijn er 2 rondes per jaar waar docenten zich voor kunnen inschrijven, maar door corona vielen er enkele rondes uit. Lang niet iedere docent die zich inschrijft krijgt een toekenning. Gerben geeft aan dat er in zijn ronde 128 schriftelijke aanvragen waren, 77 indieners werden uitgenodigd voor een gesprek en 55 beurzen uiteindelijk werden toegekend.

Slim combineren onderzoeksprojecten

Gerben gaat promoveren bij de TUE onder begeleiding van promotor Jakob de Vlieg, waarbij zij tevens nauw samenwerken met Harper Adams University in de persoon van Mark Rutter. Lector Lenny van Erp en docentonderzoeker Judith Roelofs van HAS Hogeschool worden Gerbens copromotoren, wat betekent dat zij de dagelijkse begeleiding doen. De Promotiebeurs geeft HAS Hogeschool de mogelijkheid Gerben 5 jaar lang 2 dagen per week vrij te maken voor zijn promotie. “Promoveren doe je eigenlijk 4 jaar fulltime. Door de komende jaren onderzoeksprojecten met studenten en samenwerkingspartners slim te combineren met mijn promotieonderzoek moet het gaan lukken in de tijd die ik ervoor krijg.”

Meten sociale interacties melkkoeien

De voorlopige titel van Gerbens promotieonderzoek is ‘Mapping welfare – automated recording of social interactions in dairy cows’. “Ik wil door het gebruik van data uit bijvoorbeeld locatiesensoren en softwaretechnieken zoals Sociale Netwerk Analyse onderzoeken of de sociale interacties binnen koppels melkkoeien inzichtelijk gemaakt en gemonitord kunnen worden en of het hiermee mogelijk is hun welzijn continu en objectief te meten. Veel stallen zijn tegenwoordig uitgerust met een scala aan sensoren die zaken meten zoals de locatie van de koeien in de stal en wat hun activiteit is. Ik wil onderzoeken of je met de data uit die sensoren inzichtelijk kunt maken hoe koeien zich gedragen: bijvoorbeeld of ze vriendinnen hebben, altijd achteraan staan bij het melken of juist andere koeien domineren. Vervolgens wil ik onderzoeken wat er gebeurt als ze ziek worden: gaan ze zich dan anders naar elkaar gedragen? En is het door hun sociale gedrag te monitoren mogelijk ziekte eerder op te sporen? Deze kennis kan boeren helpen het welzijn van hun koeien te verbeteren.”

Weerbarstige realiteit

Het onderzoek zal grotendeels plaatsvinden bij praktijkleerbedrijf Hoeve Boveneind. “Dit is een gewone melkveehouderij, geen proefbedrijf. We hebben daardoor altijd te maken met de weerbarstige realiteit. Ik denk dat ik mijn onderzoeksplan de komende jaren meerdere keren zal moeten bijstellen: je kunt in theorie van alles bedenken, maar er is door de praktijk altijd voortschrijdend inzicht. Een uitdaging, zeker. Maar het laat ook zien wat de meerwaarde is van het onderzoek is: dat het direct toepasbaar is in de praktijk.”