1. Home
  2. Meer HAS
  3. Nieuws
  4. Grotere kans op natuurbranden in Nederland door aanhoudende droogte: Data maakt het verschil

Grotere kans op natuurbranden in Nederland door aanhoudende droogte: Data maakt het verschil

Door de aanhoudende droogte hebben de veiligheidsregio’s in onder andere Provincie Utrecht en Noord-Brabant het natuurbrandrisico verhoogd naar fase 2. Dit is het hoogste risiconiveau op bosbranden. Waar natuurbranden vroeger vooral werden geassocieerd met Zuid-Europa, zien we nu ook in Nederland steeds vaker droge natuurgebieden, oververhitte wijken en verhoogde risico’s voor bewoners en infrastructuur. Voor provincies en gemeenten ontstaat daardoor een urgente vraag: hoe houden we gebieden leefbaar, veilig en toekomstbestendig tijdens extreme weersomstandigheden? Het antwoord begint steeds vaker bij data.

Slimmer omgaan met droogte begint met inzicht

Om effectief te kunnen handelen, moeten provincies en gemeenten eerst begrijpen wat er precies gebeurt in een gebied. Waar ontstaan natuurbranden? Welke natuurgebieden drogen het snelst uit? Hoe verspreidt een brand zich? En welke wijken zijn extra kwetsbaar?

Daarvoor zijn actuele geografische gegevens onmisbaar.

Met behulp van geodesie, remote sensing en GIS kunnen overheden risico’s vroegtijdig signaleren, scenario’s analyseren en sneller ingrijpen.

Effectief inspelen op klimaatuitdagingen vraagt niet alleen om data, maar ook om professionals die deze informatie kunnen omzetten in bruikbare inzichten voor beleid en beheer. Vanuit HAS green academy dragen we hieraan bij door kennis en expertise te delen op het gebied van geo-informatie, data, visualisatie en klimaatadaptatie.

Publicatiedatum
10-06-2026

Vanuit de ruimte droogte en brandrisico’s monitoren

Remote sensing maakt gebruik van satellieten, drones en luchtbeelden om veranderingen in de leefomgeving zichtbaar te maken. Denk aan het monitoren van uitdroging van vegetatie, temperatuurverschillen in steden of schade na een natuurbrand.

“Vanuit de ruimte kun je soms zelfs de brand zelf zien” vertelt onze docent Mark Terlien. “Maar je kunt ook vooraf al signaleren waar het extreem droog wordt. Daarmee kunnen gemeenten sneller maatregelen nemen of extra toezicht inzetten.” Na een natuurbrand helpt remote sensing ook bij het analyseren van de schade. Vanuit de lucht is nauwkeurig in kaart te brengen hoe groot het getroffen gebied daadwerkelijk is. Dit is iets wat vanaf de grond veel moeilijker zichtbaar is.

Geodesie: de basis voor betrouwbare data

Voordat een gemeente slimme analyses kan maken, moeten de gegevens kloppen. Geodesie speelt daarin een cruciale rol. Specialisten meten en verwerken geografische data, bijvoorbeeld vegetatie, droogte, bebouwing, infrastructuur en hoogtemodellen.

Deze informatie helpt gemeenten bijvoorbeeld om kwetsbare gebieden beter in kaart te brengen. Waar blijft warmte hangen? Hoe stroomt water weg tijdens droogte of extreme neerslag? En welke plekken vragen om extra vergroening of wateropvang?

Mark ziet daarbij ook een belangrijke rol voor geodesie na calamiteiten zoals natuurbranden. "Achteraf kan je nog zeggen: we kunnen ook met 3D in kaart brengen wat nou eigenlijk allemaal gebeurd is. Vanaf de grond zie je dat bijna niet. Het is gewoon heel moeilijk om dat helemaal precies in te meten." Dankzij nauwkeurige metingen en 3D-modellen krijgen overheden een veel completer beeld van de impact op een gebied.

Betrouwbare meetdata vormt daarmee de basis voor klimaatadaptatie en toekomstbestendig beheer van de leefomgeving.

GIS verbindt alle informatie

GIS-specialisten brengen alle databronnen samen in slimme kaarten en dashboards. Daarmee kunnen gemeenten, provincies  en veiligheidsregio’s sneller beslissingen nemen en scenario’s visualiseren.

Denk aan:

  • kaarten met droogterisico’s;
  • voorspellingen van verspreiding van natuurbranden;
  • inzicht in kwetsbare infrastructuur;
  • ondersteuning bij evacuatie- of calamiteitenplannen.

Mark ziet GIS als de schakel tussen data en besluitvorming. "Door informatie over droogte, vegetatie, infrastructuur en bebouwing te combineren, wordt zichtbaar waar de grootste risico's ontstaan en waar maatregelen het meeste effect hebben."

Door data visueel inzichtelijk te maken, kunnen beleidsmakers, hulpdiensten en inwoners beter begrijpen wat er speelt.

 

Van data naar leefbare gemeenten

De uitdagingen rondom klimaatverandering worden steeds groter. Droogte, hitte en natuurbranden vragen om nieuwe kennis en slimme oplossingen. Gemeenten, provincies en waterschappen hebben daarom steeds meer behoefte aan professionals die geografische data kunnen verzamelen, analyseren en vertalen naar concrete maatregelen voor de leefomgeving.

Wil jij leren hoe je met data en technologie kunt bijdragen aan een klimaatbestendig Nederland? Met de opleidingen Geodesie, Remote Sensing en GIS-specialist ontwikkel je de kennis en vaardigheden om actuele vraagstukken rondom klimaatadaptatie, natuurbeheer en ruimtelijke ontwikkeling aan te pakken.

Of je nu nauwkeurige geografische data wilt verzamelen, satellietbeelden wilt analyseren of complexe informatie wilt vertalen naar slimme kaarten en dashboards: deze opleidingen helpen je om impact te maken in de praktijk.

Meer weten?

Ben je benieuwd welke opleiding het beste aansluit bij jouw ambities?

Schrijf je in en help mee natuurbranden te voorkomen, klimaatrisico's beter te beheersen en Nederland leefbaar te houden voor toekomstige generaties.

Sustainable Development Goals

  • Sustainable Development Goal 2: Geen honger
  • Sustainable Development Goal 3: Goede gezondheid en welzijn
  • Sustainable Development Goal 4: Kwaliteitsonderwijs
  • Sustainable Development Goal 8: Eerlijk werk en economische groei
  • Sustainable Development Goal 11: Duurzame steden en gemeenschappen
  • Sustainable Development Goal 12: Verantwoorde consumptie en productie
  • Sustainable Development Goal 13: Klimaatactie
  • Sustainable Development Goal 14: Leven in het water
  • Sustainable Development Goal 15: Leven op het land
  • Sustainable Development Goal 17: Partnerschap om doelstellingen te bereiken