1. Home
  2. Meer HAS
  3. Nieuws
  4. Taskforce Toekomstbestendige Stallen deelt inzichten over mestinnovatie tijdens symposium ‘Mest, het bruine goud’

Taskforce Toekomstbestendige Stallen deelt inzichten over mestinnovatie tijdens symposium ‘Mest, het bruine goud’

Op dinsdag 23 juni kwamen bijna 400 deelnemers uit de volle breedte van de mestketen samen in ’s-Hertogenbosch voor het symposium ‘Mest, het bruine goud’.

Tijdens deze vierde editie verzorgde de Taskforce Toekomstbestendige Stallen één van de twaalf inspiratiesessies. Onder de titel ‘Stront aan de knikker?! Van casus naar koers: een kompas voor (mest)innovatie met een frisse blik’ stond de vraag centraal hoe innovaties in de mestketen sneller kunnen worden ontwikkeld én toegepast.

Publicatiedatum
12-09-2026

De sessie bood deelnemers zowel technische als juridische en procesmatige inzichten. Willem van Baak van Water Future liet zien hoe innovatieve technieken kunnen bijdragen aan het slimmer benutten van meststromen. Vervolgens deelde Laure D’Hondt, casemanager innovatie, haar ervaringen met het begeleiden van complexe innovatiecasussen en het creëren van ruimte voor vernieuwing binnen bestaande regelgeving.

Inleiding: wat doet de Taskforce?

De Taskforce is een samenwerking tussen de Provincie Noord-Brabant, ZLTO, BAJK, FME en HAS green academy met als doel om innovaties en ontwikkelingen te stimuleren voor een toekomstbestendige veehouderij. De meerwaarde van dit samenwerkingsverband zit met name in de onafhankelijke positie van de Taskforce waarin we dilemma’s signaleren en meerdere perspectieven verbinden. Daarbij focust de Taskforce zich op de inhoud en techniek: wat kan wél en wat kan niet.

Aan deze taak geeft de Taskforce invulling door kennis te ontwikkelen (bijvoorbeeld via stage- en beroepsopdrachten) en te ontsluiten (via Tours-de-Boers of nieuwsberichten). Ook stimuleert de Taskforce innovaties door middel van kennisvouchers ter waarde van €9.9000,- waarbij er verbinding is met het Nationale Innovatieloket Veehouderij (NIV). Tot slot worden er innovatiecasussen begeleidt door een casemanager om bij te dragen aan generieke oplossingen.

Willem van Baak – Water Future

Water Future liet zien hoe je met elektrodialyse meststromen slimmer kunt benutten, zodat er bruikbare meststoffen én schoner water uit gehaald worden. Daarbij werd duidelijk gemaakt dat bedrijven daardoor minder mest hoeven af te voeren, meer waarde uit hun eigen mest halen en beter voorbereid zijn op strengere regels en hogere milieueisen. Met voorbeelden uit de praktijk liet Water Future zien dat deze techniek nu al inzetbaar is op bedrijven en in regionale samenwerkingen tussen veehouders, loonwerkers en verwerkers.

Een belangrijk inzicht was dat elektrodialyse vooral interessant wordt als je kijkt naar het hele plaatje: kosten voor afvoer, opbrengst van herbruikbare nutriënten en minder risico op het overschrijden van normen. Tegelijkertijd waarschuwde Water Future dat technologische innovatie stil dreigt te vallen als de markt en regelgeving nog niet rijp zijn, en dat het daarom nodig is om nu samen stappen te zetten. De kernboodschap was dat elektrodialyse geen “toverdoos” is, maar een praktisch hulpmiddel dat het verschil kan maken als het goed wordt ingepast in de bedrijfsvoering en bestaande installaties.

Water Future riep deelnemers op om op tijd te beginnen met oriënteren – bijvoorbeeld via pilots of demonstraties op het eigen bedrijf of in de regio – zodat de techniek samen kan worden doorontwikkeld en opgeschaald. Daarbij vroeg Water Future nadrukkelijk om samenwerking tussen ondernemers, verwerkers, leveranciers en overheid, zodat de markt zich kan ontwikkelen en innovaties niet blijven steken in proefopstellingen. Tot slot vroeg Water Future deelnemers om mest niet alleen als afvalstroom te zien, maar als grondstof waar gericht waarde uit gehaald kan worden, waardoor zowel het milieu als het verdienmodel van het bedrijf versterkt worden

Laure D’Hondt – Casemanager Innovatie

Tijdens de deelsessie deelde Laure haar ervaringen als casemanager vanuit de Taskforce Toekomstbestendige Stallen. In die rol probeert zij vastgelopen casussen in beweging te krijgen. Ze stelt daarbij zowel de juridische en technische inhoud, als het proces centraal. Want de huidige regelgeving is complex en sluit vaak onvoldoende aansluit op de veranderingen die nodig zijn in de landbouw. Van ondernemers wordt om zekerheid gevraagd, terwijl in een transitie per definitie onzekerheden bestaan. Tegelijkertijd bewegen overheden zich in een juridisch mijnenveld, wat leidt tot verstarring en risicomijding. 

In die context ontbreekt volgens Laure het lerend vermogen dat nodig is om perspectief te bieden op oplossingen en gezamenlijke stappen vooruit. Daarom werkte zij mee aan de Juridische Routekaart en de opbouw van een Lerend Netwerk, een pilot van het Regieorgaan Versnellen Innovatie Emissiereductie Duurzame Veehouderij. Deze aanpak helpt betrokken partijen meer grip te krijgen op het proces, hun eigen rol effectiever te vervullen, beter lessen te leren van ervaringen elders en van risicovermijding richting goed risicomanagement te bewegen. 

Tijdens de sessie werd de methodiek van de Juridische Routekaart toegepast op de casus van Water Future, waardoor deelnemers concreet konden ervaren hoe een andere manier van samenwerken tot beweging kan leiden. De kernboodschap was dat bij complexe vraagstukken, vooruitgang ontstaat wanneer partijen niet alleen naar regels kijken, maar naar het gezamenlijke proces en het vermogen opbouwen om te leren. De oproep aan deelnemers was om actief te investeren in dat lerend vermogen en zo ruimte te creëren voor oplossingen die nu nog buiten beeld lijken.

De bijdrage van Willem en Laure lieten zien dat de weg naar toekomstbestendige innovaties niet alleen wordt bepaald door techniek, maar ook door de manier waarop we samenwerken, leren en omgaan met onzekerheden. Benieuwd wat de Taskforce voor u kan betekenen? Neem gerust contact op met Sanne.van.beers@zlto.nl voor meer informatie.

Sustainable Development Goals

  • Sustainable Development Goal 2: Geen honger
  • Sustainable Development Goal 4: Kwaliteitsonderwijs
  • Sustainable Development Goal 8: Eerlijk werk en economische groei
  • Sustainable Development Goal 12: Verantwoorde consumptie en productie
  • Sustainable Development Goal 15: Leven op het land
  • Sustainable Development Goal 17: Partnerschap om doelstellingen te bereiken